Tygodnik Strefa Mińsk NR 41/42 (355/356)

Zmiany na mińskim kirkucie

Wyręb 78 drzew, wycinka 810 m2 żywopłotu to efekt porządków na mińskim kirkucie.

Opublikowano: 18 Sierpnia 2014, Poniedziałek, 13:56
Autor: admin
 1 0 1

Z końcem lipca zakończono pierwszy etap prac porządkowych na mińskim cmentarzu żydowskim. Obejmował on wyręb 78 drzew, wycinkę 810 m2 żywopłotu i utylizację drewna. Trwał niespełna cztery tygodnie, a wywołał tak wiele kontrowersji, a przede wszystkim lawinę pytań i niejasności.

Pierwsi zareagowali mieszkańcy Mińska, którzy byli mocno zaniepokojeni tym, co się działo na kirkucie, np. wycinką zdrowych drzew, przewróconymi w czasie wycinki macewami, organizacją prac porządkowych, przeznaczeniem ściętych drzew. Nie wiedzieli też, kto zlecił prace i kto, jest właścicielem kirkutu. Aby rozwiać wszelkie wątpliwości i niejasności związane z tym, co zaszło na mińskim cmentarzu żydowskim, zwróciliśmy się o wyjaśnienia do władz miasta, powiatu, Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i wykonawcy wyrębu. Oto odpowiedzi, jakie otrzymaliśmy.

Burmistrz Mińska Mazowieckiego Marcin Jakubowski w przesłanym piśmie informuje:

„Władze miasta na żadnym etapie nie uczestniczyły w planowaniu i uzgodnieniach trwających na cmentarzu żydowskim prac. Miasto nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości. Właścicielem jest Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie. (…) Miasto również nie posiada żadnych informacji na temat projektu i przebiegu prac. Miasto jest zainteresowane wyjaśnieniem spraw związanych z wycinką drzew oraz niszczeniem macew. Z prośbą o interwencję burmistrz wystąpił do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wyrażając zaniepokojenie obrazem trwających prac. Skargi dotyczące prac na cmentarzu żydowskim mieszkańcy mogą kierować bezpośrednio do właściciela nieruchomości. Odnośnie zabytku – do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków”.

Z Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie odpowiedzi udzielił nam Paweł Bysko, specjalista z Biura Komunikacji Społecznej, który także udostępnił nam dokumenty zezwalające na przeprowadzenie prac oraz listę drzew wskazanych do wycinki.

„Cmentarz żydowski w Mińsku Mazowieckim jest własnością Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie. Planowana na cmentarzu od dłuższego czasu wycinka części drzew i żywopłotu była w dużym stopniu wynikiem apeli mieszkańców sąsiednich domów, którzy zwracali się do Urzędu Miasta i do Gminy z obawami o bezpieczeństwo domów i samochodów. Wybrany na podstawie konkursu ofert wykonawca wycinki drzew dopełnił wszystkich starań, aby drzewa nie uszkodziły żadnej macewy. Nadzór pracowników Gminy nad wycinką wykazał, że żadna macewa nie została uszkodzona, a sam wyręb przebiegł prawidłowo.

Plan wycinki został przygotowany przez rzeczoznawcę dendrologa, a następnie zatwierdzony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Warto zaznaczyć, że w wypadku, gdy opiekę nad cmentarzem sprawuje Konserwator Zabytków, to zgoda na wycinkę drzew leży w jego gestii. Władze Miasta były informowane o planowanych działaniach na cmentarzu. Zgodnie z ekspertyzą, drzewa do wycięcia zostały podzielone na cztery główne grupy: drzewa w stanie zamierania, drzewa wrastające w zabytkowe macewy, drzewa, które mają zdeformowane korony i zagrażają bezpieczeństwu oraz drzewa całkowicie obumarłe. Wszystkie wycięte drzewa należały do wymienionych wyżej grup. Drzewa zdrowe pozostały na swoim miejscu. Nikt w Gminie nie decydował, które konkretnie drzewa mają zostać ścięte, wszystkie drzewa zostały wytypowane przez biegłego dendrologa. W najbliższym czasie teren zostanie uprzątnięty, trawa skoszona, a pozostałe krzaki ścięte. Zgodnie z umową z wykonawcą, drewno z wyciętych drzew zutylizowała firma wykonująca wyręb”.

W imieniu Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odpowiedzi udzieliła Agnieszka Żukowska, rzecznik prasowy Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

„Z wnioskiem o usunięcie drzew z terenu cmentarza żydowskiego w Mińsku Mazowieckim zwróciła się Gmina Wyznaniowa Żydowska z siedzibą w Warszawie przy ul. Twardej 6. Właścicielem przedmiotowego terenu – dz. nr ewid. 2522/1 jest wnioskodawca. Do wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew zostało załączone specjalistyczne opracowanie „Inwentaryzacja i Gospodarka Drzewostanem. Ekspertyza Dendrologiczna przy wykorzystaniu sonicznego tomografu komputerowego i metody SIA”, opracowana przez Rzeczoznawcę Dendrologa mgr inż. Waldemara Kowalczuka, na podstawie którego wytypowane zostały drzewa do usunięcia. Po zapoznaniu się z w/w opracowaniem oraz oględzinami w terenie, 06.08.2013 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał decyzję zezwalającą na usunięcie drzew z przedmiotowego terenu – Decyzja nr 177/DS/13. Drzewa przeznaczone do usunięcia to przede wszystkim drzewa w słabym stanie fitosanitarnym – drzewa obumarłe, w stanie zamierania, ogłowione, porażone patogenami grzybowymi, wrastające w płyty nagrobków, jak i stwarzające zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników drogi (drzewa rosnące w pobliżu ulic). Gatunki drzew to topola, przede wszystkim topola czarna, grusza, głóg dwuszyjkowy, śliwa ałycza, dąb szypułkowy i dąb czerwony, czeremcha amerykańska, czereśnia ptasia. Łączna ilość drzew przeznaczonych do usunięcia to 78 drzew oraz żywopłot (gat. śliwa ałycza). Ważność decyzji: 31.12.2014 r. Właściciel terenu nie informował WKZ o terminie przeprowadzenia wycinki.

Ponadto informuję, że 28.07.2014 r. Pracownicy Delegatury w Siedlcach przeprowadzili kontrolę na terenie cmentarza żydowskiego w Mińsku Mazowieckim, w jej wyniku nie stwierdzono nieprawidłowości, jak i „dewastacji macew i pomników”, teren cmentarza uprzątnięty jest z gałęzi i części drzew, w terenie pozostawione są jedynie karpy po usuniętych drzewach (docelowo karpy będą sfrezowane).

Odnosząc się do stanu nagrobków, jest on niezmieniony od kilkudziesięciu lat – większość macew jest uszkodzona, przewrócona, wrośnięta w ziemię. Wojewódzki Konserwator Zabytków wielokrotnie informował Gminę Żydowską o konieczności uporządkowania i zagospodarowania terenu, od wielu lat teren ten jest zaniedbany, porośnięty samosiewami drzew i krzewów, chwastami, niezabezpieczony, systematycznie zaśmiecany, dostępny dla osób postronnych. Gmina Żydowska zamierza wykonać ogrodzenie, uporządkować i odpowiednio zabezpieczyć przedmiotowy teren w celu zahamowania dalszej dewastacji.

Sporządzone opracowanie „Inwentaryzacja i Gospodarka Drzewostanem. Ekspertyza Dendrologiczna przy wykorzystaniu sonicznego tomografu komputerowego i metody SIA”, opracowana przez Rzeczoznawcę Dendrologa mgr inż. Waldemara Kowalczuka, zawiera również dalsze wskazówki, co do przeprowadzenia specjalistycznych zabiegów pielęgnacyjnych drzewostanu na terenie cmentarza, które będą systematycznie wykonywane”.

Właściciel firmy, która przeprowadziła wycinkę drzew:

„Zlecenie na wycinkę drzew otrzymaliśmy od Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie w wyniku konkursu ofert. Naszym zadaniem było usunięcie 78 drzew i żywopłotu (gat. śliwa ałycza) oraz utylizacja drewna. Wszelkie prace zostały wykonane według ściśle określonych wytycznych. Otrzymaliśmy szczegółową mapę z wyznaczonymi do usunięcia drzewami i nawet jeśli któreś z pominiętych drzew wyglądało na chore lub uszkodzone, nie mieliśmy prawa ani możliwości na jego usunięcie.
Wyręb na tak dużą skalę i w stosunkowo krótkim czasie wywołał kontrowersje wśród przechodniów i okolicznych mieszkańców. Opinie były różne: jedni cieszyli się z powodu długo oczekiwanych porządków, a inni ubolewali nad powalonymi topolami, czego efektem była wizyta policji i straży miejskiej już drugiego dnia prac. Podobnie było w kwestii wynoszenia z cmentarza drobnego drewna. Podczas, gdy jedni osobiście prosili o zgodę na pozbieranie drewna na opał, inni wywozili go ukradkiem taczkami, choć wystarczyło zapytać.

Pod koniec lipca definitywnie zakończyliśmy swój zakres prac, który wymagał zarówno wjazdu na teren cmentarza ciężkiego sprzętu (usunięcie kilku ton drewna), jak i wiązał się z minimalnymi szkodami w postaci dwóch uszkodzonych podczas prac pomnikami. Całość zlecenia przeprowadziliśmy w należyty sposób, zachowując najwyższe środki bezpieczeństwa i przestrzegając obowiązujących zasad”.

Niestety, nie otrzymaliśmy żadnego komentarza ze strony Starostwa Powiatowego, ale już na podstawie przedstawionych w artykule stanowisk, każdy powinien doszukać się odpowiedzi na niejawności, pytania i kontrowersje, jakie pojawiły się podczas prac na kirkucie. I zanim rozpoczną się kolejne manipulacje odnośnie sposobu pozbywania się karb pozostałych po wycince drzew i krzewów, rodzaju ogrodzenia i miejsca, gdzie ono stanie oraz dalszych prac na mińskim kirkucie, informujemy, że jeszcze nie zapadły definitywne decyzje odnośnie dalszych etapów inwestycji.

– Plany dotyczące ogrodzenia cmentarza oraz innych prac związanych z jego utrzymaniem, zgodnie z prawem żydowskim są w fazie ustaleń. W tym roku, do końca sierpnia, cmentarz zostanie uporządkowany, skoszona zostanie trawa, a krzaki i pozostałe chwasty ścięte. Aktualnie nie planujemy kolejnej wycinki – zgodnie z ekspertyzą dendrologiczną wszystkie chore lub zagrażające drzewa zostały już wycięte – wyjaśnia Paweł Bysko

Wypowiedzi zebrała i fot. Izabella Walewska-Ogrodnik

Musisz się zalogować, by móc dodawać komentarze!
andrzejmm  2014-08-20, 09:17
Nie jestem specjalistą od drzew, ale wydaje mi się, że na kirkucie wycięto po prostu wszystko w pień. W parku miejskim są stare drzewa, które mają np. pusty pień i nadal rosną. Na kirkucie wycinano stare drzewa o bardzo grubych pniach, gdzie nie widać żadnych ubytków. Na cmentarzu miejskim są też np. drzewa które wrastają w stare pomniki i nikt ich nie wycina. Podobnie jest też na Warszawskich Powązkach. Tworzy to zresztą swoisty klimat. Dobrze, że gmina żydowska oczyściła kirkut z krzaków i śmieci. Może chore drzewa należało wyciąć, ale czy nie należało się zastanowić nad drzewami zagrażającymi bezpieczeństwu oraz takimi które wrastały w pomniki. Może wystarczyłoby tylko przyciąć suche gałęzie. Wydaje mi się, że tu chodziło po prostu o ekonomię. Nie ma już teraz konieczności sprzątania liści itp.
Znajdź nas na Facebooku
TYGODNIK STREFA MIŃSK
adres biura:
ul. Warszawska 161 (1 piętro)
05-300 Mińsk Mazowiecki
tel. + 48 724 822 000
e-mail: reklama@strefaminsk.pl
lub e-mail: biuro@strefaminsk.pl
projekt graficzny: E-HO - agencja reklamowa - Mińsk Mazowieckikodowanie, system zarządzania