Tygodnik Strefa Mińsk NR 11/12 (367/368)

Nasze prawa i obowiązki w urzędzie cz. 8

W postępowaniu administracyjnym mamy prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Pamiętajmy, że prawo to przysługuje nam również po zakończeniu postępowania.

Opublikowano: 29 Października 2013, Wtorek, 12:43
Autor: admin
 0 0 0

W postępowaniu administracyjnym mamy prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Pamiętajmy, że prawo to przysługuje nam również po zakończeniu postępowania.

Konstytucja RP w art. 51 ust. 3 zagwarantowała każdemu prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. W ust. 5 uzupełniono, że „zasady i tryb gromadzenia i udostępniania informacji określa ustawa”. Według Kodeksu Postępowania Administracyjnego (k.p.a.) powyższe uprawnienia są dokonywane w lokalu administracji publicznej w obecności pracownika danego organu. Mamy również prawo żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które możemy jednak złożyć zażalenie.

Zakładając, że urzędnik nas zbywa informując, że wniosek zostanie rozpatrzony w terminie 30 dni, to prawdopodobnie narusza zasadę szybkości postępowania. To, co możemy wtedy zrobić, to złożenie takiego wniosku w kancelarii urzędu, z powołaniem się na treść art. 73 k.p.a. Co istotne, kopie złożenia pisma wraz z pieczątką zabieramy dla siebie. Gdy mimo to nie otrzymamy dostępu do akt sprawy, możemy przygotować zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (s.k.o.), zarzucając niezałatwienie sprawy w terminie – brak wydania postanowienia w trybie art. 74 k.p.a. Jeżeli s.k.o. wyda postanowienie o nakazie udostępnienie akt, urząd ma obowiązek je udostępnić. Jeżeli mimo wszystko dany organ nie będzie chciał tego zrobić – przysługuje nam prawo skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego ze względu na bezczynność organu administracyjnego. Takie sytuacje zdarzają się jednak rzadko – urzędy zazwyczaj „od ręki” udostępniają akta sprawy.

Kolejnym praktycznym problemem jest możliwość sporządzenia kserokopii, a zwłaszcza odpłatności za nie. W orzecznictwie wykształcił się pogląd, że organ nie ma obowiązku sporządzania kserokopii z akt sprawy i tym bardziej doręczania ich stronie. Nie oznacza to jednak, że urząd nie ma powinności umożliwienia odpłatnego skserowania dokumentów w jego siedzibie. Naczelny Sąd Administracyjny stoi w przekonaniu, że organ administracji ma obowiązek stworzenia możliwości wydania kserokopii akt sprawy, za odpowiednią odpłatnością. Sąd ten uważa również, że ta regulacja (art. 73 k.p.a.) ma za zadanie zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony, a na tej zasadzie opiera się konstrukcja zasady czynnego udziału strony, co z kolei służy realizacji zasad prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Sporządzenie kopii pisma z akt sprawy za pomocą kserokopiarki w ocenie NSA niewątpliwie zaliczyć należy do pojęcia udostępniania akt sprawy, gdyż przepis ten nie stwarza żadnych ograniczeń w wykonywaniu odpisów. Brak jest więc podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki, jak i innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania i gromadzenia materiałów oraz informacji.

Bartosz Mendyk
doktorant prawa, ekspert przy komisjach sejmowych, właściciel kancelarii Ius Europae.

Musisz się zalogować, by móc dodawać komentarze!
Znajdź nas na Facebooku
TYGODNIK STREFA MIŃSK
adres biura:
ul. Warszawska 161 (1 piętro)
05-300 Mińsk Mazowiecki
tel. + 48 724 822 000
e-mail: reklama@strefaminsk.pl
lub e-mail: biuro@strefaminsk.pl
projekt graficzny: E-HO - agencja reklamowa - Mińsk Mazowieckikodowanie, system zarządzania