Tygodnik Strefa Mińsk NR 17/18 (373/374)

Nasze prawa i obowiązki w urzędzie cz. 2.

Wydając decyzje administracyjne, organ musi przestrzegać przepisów materialnych i proceduralnych. Te ostatnie mogą być samodzielną podstawą wniesienia przez nas odwołania, jeśli nie zgadzamy się z wydanym przez urząd postanowieniem.

Opublikowano: 19 Września 2013, Czwartek, 12:12
Autor: admin
 0 0 0

Wydając decyzje administracyjne, organ musi przestrzegać przepisów materialnych i proceduralnych. Te ostatnie mogą być samodzielną podstawą wniesienia przez nas odwołania, jeśli nie zgadzamy się z wydanym przez urząd postanowieniem.

Zasada legalizmu oraz interesu jednostki ponad interesem społecznym odnosi się zwłaszcza do tzw. decyzji uznaniowych, czyli wynikających z ustawy, że „organ może przyznać”. Pobieżna lektura przepisów daje wrażenie swobody, czyli że organ może wydać decyzję dla nas pozytywną, ale równie dobrze może odmówić. Ale to błędne myślenie. Na podstawie art. 7 kodeksu prawa administracyjnego zdefiniowano szereg uprawnień, jakie przysługują stronie. Na przykład, urząd musi wyjaśnić treść pojęcia „interesu społecznego” w danym przypadku i udowodnić, że taki interes przemawia przeciwko decyzji, zgodnie z wnioskiem strony. Sądy wielokrotnie stwierdzały, że nie można powoływać się na abstrakcyjnie ujęty „interes społeczny” przy wydawaniu negatywnych dla strony decyzji bez udowodnienia i wyczerpującego uzasadnienia, na czym ten interes w konkretnym przypadku polega. I dlaczego przemawia przeciwko załatwieniu sprawy proceduralnej zgodnie z naszym wnioskiem. W kolejnym wyroku dodano, że w demokratycznym i praworządnym państwie, administracja opiera wszelkie swe działania przede wszystkim na zasadzie praworządności. Gdyby zaś jej rygory miały zostać rozluźnione i zastąpione uprawnieniem do posługiwania się przez administrację zasadami komercjalizmu i fiskalizmu, prowadziłoby to wprost do zagrożenia podstawowych praw i wolności obywatelskich. Szczególnie pojęcie „interesu społecznego” nie może być równe z interesem ekonomicznym lub fiskalnym. Oznacza to, że istnienie wszelkich okoliczności uzasadniających decyzję odmowną dla strony, musi zostać przez organ w sposób bezsporny udowodnione. A prawidłowość tego dowodzenia, zarówno co do faktu, jak i co do prawa, podlega kontroli sądowej.
Z powyższym wiąże się również zasada przekonywania. Sąd Wojewódzki w Warszawie zauważył, że kodeks prawa administracyjnego nakłada na organy administracji obowiązek zachowania aktywnej postawy podczas całego postępowania wyjaśniającego. Stąd obowiązek zebrania przez urząd dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy. Organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy urząd pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, czy okoliczności podnoszonych przez stronę.
Cel przepisów był taki, że jako strony mamy prawo rozumieć treść decyzji administracyjnych. W sytuacji więc, gdy nie przysługuje nam prawo do decyzji pozytywnej, to rzeczowe przedstawienie stanu prawnego i faktycznego spowoduje, że nie będziemy wnosić odwołania – a więc dobrowolnie nie skorzystamy z konstytucyjnego prawa – zostaniemy przekonani. Niestety, urzędnicy często „chowają” się za bezdusznymi przepisami, w taki sposób kształtując treść decyzji, że można nie zrozumieć „sztywnego” języka. W sytuacji, gdy nie rozumiemy języka decyzji, a np. organ oddala nasze wnioski dowodowe, to może mieć miejsce naruszenia zasady przekonywania. Wtedy Samorządowe Kolegium Odwołacze (SKO) lub sąd może już tylko na tej podstawie unieważnić wydaną przez urząd decyzję.

Bartosz Mendyk
doktorant prawa, ekspert przy komisjach sejmowych, właściciel kancelarii Ius Europae.

Musisz się zalogować, by móc dodawać komentarze!
Znajdź nas na Facebooku
TYGODNIK STREFA MIŃSK
adres biura:
ul. Warszawska 161 (1 piętro)
05-300 Mińsk Mazowiecki
tel. + 48 724 822 000
e-mail: reklama@strefaminsk.pl
lub e-mail: biuro@strefaminsk.pl
projekt graficzny: E-HO - agencja reklamowa - Mińsk Mazowieckikodowanie, system zarządzania